Trên phạm vi toàn cầu, hoạt động của bệnh cúm đã gia tăng kể từ tháng 10 năm 2025, trong đó vi rút cúm A chiếm ưu thế trong số các vi rút được phát hiện trên toàn thế giới. Nhiều quốc gia ở khu vực Bắc bán cầu ghi nhận sự gia tăng ca bệnh nhiễm trùng hô hấp cấp tính do vi rút cúm, vi rút hợp bào hô hấp (RSV) và các loại vi rút đường hô hấp thông thường khác. Hoạt động giám sát cúm toàn cầu được thực hiện thông qua Hệ thống Giám sát và ứng phó cúm toàn cầu (GISRS), một mạng lưới do WHO điều phối gồm hơn 160 tổ chức tại 131 quốc gia thành viên.
Theo dữ liệu của GISRS, tại các quốc gia, khu vực và vùng lãnh thổ ôn đới và cận nhiệt đới thuộc Bắc bán cầu, hoạt động cúm nhìn chung ở mức thấp từ tháng 6 đến tháng 8 năm 2025. Hoạt động này tăng dần vào tháng 9 và tiếp tục tăng cho đến tháng 11 năm 2025. Vi rút cúm A, đặc biệt là A(H3N2), chiếm ưu thế trong giai đoạn này (Hình 1).
Hình 1. Phân bố ca bệnh dương tính với vi rút cúm báo cáo trên hệ thống FluNet, từ 01/6 – 30/11/2025 ở khu vực Bắc bán cầu
Tại các quốc gia, khu vực và vùng lãnh thổ ôn đới và cận nhiệt đới ở Nam bán cầu, hoạt động cúm nói chung đã giảm từ tháng 6 năm 2025 và duy trì ở mức thấp cho đến tháng 8. Tuy nhiên, đã có sự gia tăng nhẹ kể từ tháng 9. Vi rút cúm A/H1N1-09 đại dịch chiếm ưu thế trong tháng 6 và tháng 7; tuy nhiên, vi rút cúm A(H3N2) đã chiếm ưu thế kể từ tháng 9 (Hình 2).
Hình 2. Phân bố ca bệnh dương tính với vi rút cúm báo cáo trên hệ thống FluNet, từ 01/6 – 30/11/2025 ở khu vực Nam bán cầu.
Tại các khu vực nhiệt đới, hoạt động cúm diễn ra liên tục từ tháng 6 đến tháng 11. Virus cúm A(H1N1)pdm09 chiếm ưu thế cho đến tháng 7. Kể từ đó, tỷ lệ virus cúm A(H3N2) trong số các trường hợp được báo cáo đã tăng lên và trở nên chiếm ưu thế kể từ cuối tháng 9 (Hình 3).
Hình 3. Phân bố ca bệnh dương tính với vi rút cúm báo cáo trên hệ thống FluNet, từ 01/6 – 30/11/2025 ở khu vực nhiệt đới.
Đặc điểm di truyền vi rút cúm tại các khu vực trên toàn cầu
Vi rút cúm A/H1N1-09 đại dịch và cúm B/Victoria vẫn lưu hành mức thấp. Đáng chú ý, từ 8/2025 đến nay, ghi nhận sự gia tăng nhanh chóng của một nhánh phụ của A(H3N2), J.2.4.1 (còn gọi là nhánh phụ K) tại Úc và New Zealand và hiện đã được phát hiện ở hơn 34 quốc gia trong 6 tháng qua.
Hình 4. Phân bố tỷ lệ dương tính với cúm A/H3N2 theo báo cáo của các quốc gia tuần 48 (24 – 30/11/) năm 2025
Tại Châu Phi và Đông Địa Trung Hải hoạt động của vi rút cúm tăng từ tháng 10/2025, chủ yếu là cúm A/H3N2. Châu Âu bước vào mùa cúm 2025/26 sớm hơn khoảng 4 tuần, với vi rút cúm A/H3N2 chiếm ưu thế. Ở khu vực Nam Mỹ, vi rút cúm A/H1N1-09 đại dịch chiếm ưu thế sau đó được thay thế bởi cúm A/H3N2 tại Brazil vàChile. Khu vực Bắc Mỹ ghi nhận sự gia tăng của vi rút cúm A/H3N2 nhánh phụ K. Tương tự, khu vực Đông Nam Á cũng ghi nhận sự nổi trội của vi rút cúm A/H3N2 ở Thái Lan, Bangladesh, Sri Lanka, đã ghi nhận một số mẫu thuộc nhánh phụ K tại Nepal, Ấn Độ, Thái Lan. Ở khu vực Tây Thái Bình Dương cúm A/H3N2 khởi phát sớm ở vài nước như Nhật Bản, Hàn Quốc, khu vực này ghi nhận nhánh phụ K chiếm tỷ lệ lớn (89%).
Đánh giá nguy cơ và khuyến cáo của WHO
Hoạt động của bệnh cúm mùa đã gia tăng trên toàn cầu trong những tháng gần đây, và vi rút cúm A/H3N2 chiếm ưu thế. Sự gia tăng này trùng khớp với thời điểm bắt đầu mùa đông ở Bắc bán cầu. Dịch bệnh và các đợt bùng phát cúm mùa và các vi rút đường hô hấp khác có thể gây áp lực đáng kể lên hệ thống chăm sóc sức khỏe. Mặc dù hoạt động của vi rút cúm trên phạm vi toàn cầu vẫn nằm trong ngưỡng theo mùa dự kiến, tuy nhiên sự gia tăng sớm và hoạt động cao hơn so với thông thường vào thời điểm này trong năm tại một số khu vực có thể gây áp lực đáng kể lên hệ thống chăm sóc sức khỏe.
Theo ước tính, vắc xin phòng cúm vẫn giúp giảm nguy cơ nhập viện (70–75% ở trẻ 2–17 tuổi; 30–40% ở người lớn). WHO khuyến cáo tăng cường giám sát tích hợp, tiêm chủng nhóm nguy cơ cao và nhân viên y tế, quản lý ca bệnh và dùng kháng virus cho nhóm nguy cơ, kiểm soát nhiễm khuẩn tại cơ sở y tế, truyền thông nguy cơ; không khuyến nghị hạn chế đi lại/thương mại.
(Phạm Thị Cẩm Hà, lược dịch theo WHO – https://www.who.int/emergencies/diseases/novel-coronavirus-2019/situation-reports)
Date: 10 December 2025
Source: Seasonal influenza – Global situation
Tag:
